Externe beeldbanken

Vind beschrijvingen van elders gepubliceerde collecties op deze pagina. De afbeeldingen in deze collecties staan niet in de algemene beeldbank.

Ga naar de algemene beeldbank

Albert Verwey (1865–1937) betrad het literaire podium als woordvoerder van een hemelbestormende generatie en eindigde als een alom gerespecteerd hoogleraar. Als dichter, als criticus en redacteur van literaire tijdschriften en als letterkundige heeft Verwey een belangrijke rol gespeeld in het culturele leven van zijn tijd. Zijn literaire nalatenschap werd in 1944 als bruikleen overgedragen aan de gemeente Amsterdam. Die bracht het materiaal onder bij de Universiteitsbibliotheek Amsterdam (UBA). In 1983 werd de UBA eigenaar van de collectie, die beheerd wordt door het Allard Pierson. Albert Verwey stond in nauw contact met tal van andere prominenten. De collectie biedt daarom niet alleen inzicht in zijn leven en werk, maar ook in de cultuur en samenleving waarvan hij deel uitmaakte. Het Geheugen van Nederland toont een selectie manuscripten, brieven, foto’s en publicaties.

Ga naar de beeldbank van Albert Verwey

Albert Verwey in 1925

De Nederlandse anatoom Frederik Ruysch (1638–1731) was in zijn tijd in heel Europa beroemd om zijn anatomische preparaten.
De gedetailleerde toelichtingen die Ruysch publiceerde in een reeks Thesauri anatomici zijn in deze tekstbank te zien. Daarnaast wordt een representatieve selectie afbeeldingen uit de collectie menselijke preparaten getoond die zich nu in de Kunstkamera te Sint-Petersburg bevinden.

Ga naar de beeldbank van Frederik Ruysch

Hoofd van een jongen. Zonder schedeldak, het harde hersenvlies is uitgenomen. Geinjecteerd met rode wachtigestof. Toont hersens en spinnenwebvlies.

Dirck Volkertszoon Coornhert (1522–1590) heeft zich in veel van zijn publicaties ingezet voor een zeer ruime opvatting van godsdienstvrijheid.
Coornhert was nauw betrokken bij de Opstand en een prominente medestander van Willem van Oranje. Hij legde alle nadruk op het persoonlijke karakter van de geloofservaring: geloof is ‘vrij’, wordt in vrijheid aanvaard, vormgegeven en uitgeoefend en kan strikt genomen dan ook niet afgedwongen worden. De overheid moet zich daarom niet met de kerken bemoeien, tenzij om verdraagzaamheid te garanderen. De kerken moeten, op hun beurt, de overheid niet voor de voeten lopen, elkaar in elk geval met rust laten en zich beperken tot de uitoefening van hun eigenlijke taak: het prediken en praktizeren van naastenliefde.

Deze tekstbank bevat de volledige Coornhert-tekst uit de Wercken van 1630. Verder zijn verschillende teksten van Coornhert opgenomen die niet uit de Wercken komen. De tekstbank is op woordbasis doorzoekbaar.

Ga naar de beeldbank Coonhert

Officia Ciceronis (…) nu eerst vertaelt (…) door Dierick Coornhert, Haarlem 1561 (Jan van Zuren)

Frederik van Eeden (1860-1932) was schrijver, psychiater en wereldverbeteraar. Hij koppelde literair talent en leiderschapsambities aan maatschappelijke idealen. Daarnaast had hij een sterke hang naar spirituele zingeving.
Frederik van Eeden was een spraakmakende figuur met toegewijde volgelingen en felle tegenstanders. Zijn werk wordt nog steeds gelezen en met zijn plannen en ideeën inspireerde hij zowel tijdgenoten als latere generaties.

Het leven, het werk en de persoonlijkheid van Van Eeden hebben hun weerslag in zijn eigen publicaties en in tal van studies over hem. Het meest aanwezig is hij in de collectie van het Frederik van Eeden-Genootschap, die beheerd wordt door de Bijzondere Collecties. Uit deze collectie is voor Het Geheugen van Nederland een keuze gemaakt.

Ga naar de beeldbank Frederik van Eeden

Van Eeden voor de hut op “Walden”, in de tijd van Lioba’s ontstaan

De Iconographia Zoologica is een negentiende-eeuwse verzameling dierkundige afbeeldingen en wordt bewaard in de Artis Bibliotheek, die onderdeel is van de Bijzondere Collecties.
De Iconographia Zoologica is tot stand gekomen door samenvoeging van diverse collecties in de bibliotheek van het Zoölogisch Genootschap Natura Artis Magistra in de jaren 1881–1883. De afbeeldingen werden systematisch gesorteerd volgens de toen geldende indeling van het dierenrijk. Hierdoor is de toenmalige stand van wetenschap binnen de zoölogie blijvend vastgelegd. Omvang en ordening verlenen aan de Iconographia Zoologica een grote cultuur- en wetenschapshistorische waarde.

Naast tekeningen bevat de Iconographia Zoologica vooral prenten, in diverse druktechnieken en vaak handgekleurd. Ze zijn afkomstig uit dierkundige publicaties uit de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw. Samen vormen deze prenten en tekeningen een unieke papieren databank van ruim 26.500 afbeeldingen. Ze zijn vrijwel allemaal opgenomen in Wikimedia Commons.

Ga naar de beeldbank Iconographia Zoologica

Acrochordus javanicus

Menasseh Ben Israel (1604–1657) was een Portugees-Joodse geleerde, schrijver, diplomaat en boekdrukker in Amsterdam.
In 1626 stichtte Menasseh een eigen drukkerij te Amsterdam. Hij was daarmee een van de eersten in Nederland die boeken in het Hebreeuws drukten. Tot zijn vriendenkring behoorden onder anderen Vossius, Barlaeus, Hugo de Groot en Rembrandt.

Bij de Bibliotheca Rosenthaliana is een vrijwel complete collectie van Menasseh-edities aanwezig. Het gaat om 70 exemplaren (er zijn er in totaal ongeveer 75 gedrukt). Naast deze gedrukte werken bezit de Bibliotheca Rosenthaliana zes autografen. Deze zijn zeldzaam omdat er nauwelijks brieven van Menasseh bewaard zijn gebleven. Verder behoort tot de collectie een portret van Menasseh in kopergravure van Salmon Italia, en een ets van Rembrandt. De geleerden zijn het er nog niet over eens of de ets van Rembrandt inderdaad Menasseh voorstelt.

Ga naar de beeldbank Menasseh Ben Israel

In mei 1860 verscheen ‘Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappij’. Het boek sloeg in als een bom en geldt als het hoogtepunt van de Nederlandse literatuur.
In de Max Havelaar werd voor het eerst in romanvorm de Nederlandse koloniale praktijk in Nederlands-Indië (Indonesië) aan de kaak gesteld. De schrijver Multatuli, pseudoniem van de gewezen Indisch ambtenaar Eduard Douwes Dekker, werd in één klap beroemd en berucht. In de jaren die volgden zou hij uitgroeien tot een soort nationaal geweten. In zijn geschriften stelde hij zeer uiteenlopende maatschappelijke, politieke en sociale kwesties ter discussie.

Het Geheugen van Nederland toont een selectie documenten, brieven en foto’s, vooral uit de periode rond het ontstaan van de Max Havelaar. Ze maken deel uit van de collectie Multatuli bij het Allard Pierson, die in bruikleen is gegeven door het Multatuli Genootschap.

Ga naar de beeldbank Multatuli

Havelaar bij de regent, Walter, 18xx