Amsterdam, creatieve stad 1600-1900

Manuscripten en brieven van Spinoza, Vondel en Multatuli, verbluffend gedetailleerde prenten, eeuwenoude atlassen en kookboeken…

Op 12 juli zijn in het Allard Pierson drie nieuwe tijdvakken van de collectiepresentatie Van Nijl tot Amstel geopend: Amsterdam wereldstad 1600–1700, Het stadse leven 1700–1800 en De opkomst van de moderne stad 1800–1900.

De presentatie begint met de zeventiende eeuw, wanneer Amsterdam is uitgegroeid tot het wereldcentrum van handel en nijverheid en de kunsten. Schrijvers, dichters, kaartenmakers, illustratoren en drukkers profiteren van die bloei, maar de keerzijde is uitbuiting en onderdrukking. In de achttiende eeuw eindigt de economische bloeitijd. De opkomende burgerij en idealen vanuit de Verlichting stimuleren de cultuur, en de elite wisselt kennis uit op het gebied van toneel, literatuur, wetenschap en kunst. In de negentiende eeuw groeit de stad verder als gevolg van de opkomende industrialisering. Burgers krijgen meer vrije tijd en vormen maatschappelijk betrokken organisaties. Emancipatie- en anti-slavernijbewegingen komen op. De boekproductie en grafische vormgeving bloeien, en het Amsterdamse Athenaeum Illustre wordt de Universiteit van Amsterdam.

In Amsterdam, creatieve stad 1600–1900 zie je topstukken zoals manuscripten en brieven van Spinoza, Vondel en Multatuli, godvruchtige én opstandige boeken, verbluffend gedetailleerde prenten en letterproeven, eeuwenoude atlassen in opvallend frisse kleuren, kookboeken en een geschilderd herbarium.

Vanwege de lichtgevoeligheid en de gewenste beschikbaarheid voor onderzoek worden werken op papier en diverse andere objecten elke drie maanden gewisseld.

Voor de audiotour bij deze presentatie sprak UvA alumna Anna Gimbrère met de conservatoren van het Allard Pierson over hun favoriete voorwerpen in de tentoonstelling. Anna Gimbrère studeerde theoretische natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is wetenschapsjournaliste en presentatrice. Onlangs was ze te zien in de VPRO-programmareeks De wilde ruimte, over bijzondere ontwikkelingen in de ruimtevaart. Hieronder zijn enkele fragmenten van de audiotour te beluisteren.

Sonnet van P.C. Hooft

Luister naar de verhalen achter de objecten

Introductie op het verhaal van Amsterdam, creatieve stad 1600-1900

 

Conservator Hans Mulder over het geschilderd Herbarium

 

Conservator Marike van Roon over De Volmaakte Hollandsche keuken-meid, een kookboek uit 1767

Conservator Hans van Keulen over het Diapanorama

 

Conservator Reinder Storm over de globe van Joan Blaeu

 

album amicorum Schlosser

Conservator Klaas van der Hoek over het Album Amicorum